Kardiolożka o chorobie otyłościowej: liczy się wczesna reakcja i kompleksowe leczenie

Skuteczne leczenie otyłości to znacznie więcej niż walka z masą ciała – to także zwrócenie uwagi na ryzyko sercowo-naczyniowe, kondycję stawów, zdrowie psychiczne oraz zapobieganie chorobom współistniejącym. W rozmowie z ekspertką sprawdzamy, dlaczego wczesna interwencja daje największe szanse na sukces i kiedy w terapii liczy się powolne tempo, a kiedy szybkie działanie.
Fot. Freepik

Fot. Freepik

Dlaczego z leczeniem nie warto czekać, jak rozpoznać zdrowotne konsekwencje choroby otyłościowej i dlaczego do walki z nią potrzebne jest kompleksowe podejście? O tym redakcja Focus o Zdrowiu rozmawia z prof. Justyną Domienik-Karłowicz, kardiolożką specjalizującą się w leczeniu otyłości, naukowczynią i liderką edukacji medycznej, rektorem Wyższej Szkoły Nauk Medycznych.

W debacie publicznej ekspertka przybliża medycynę pełnego obrazu, wyjaśnia znaczenie leczenia otyłości jako choroby przewlekłej i wskazuje, jak skuteczniej zapobiegać jej powikłaniom. 

W którym momencie nadmierna masa ciała przestaje być wyłącznie kwestią estetyczną i staje się problemem, który wymaga interwencji medycznej?

W mojej ocenie od samego początku. Otyłość jest trochę wredną, cichą chorobą. Nadwaga również. Pacjenci przychodzą do mnie do gabinetu i mówią, że w zasadzie mają problem wyłącznie z otyłością, ale poza tym są zdrowi. Potem okazuje się, że ta głowa, która czasami boli wynika z nadciśnienia tętniczego.

Mają wysoki poziom cholesterolu LDL, podwyższony kwas moczowy oraz glikemię na czczo. Bolą ich stawy, mają nieregularne miesiączki, nie mogą zajść w ciążę itd. Dlatego ja zawsze staram się zaczynać ze swoimi pacjentami rozmowę o leczeniu już, kiedy mają nadwagę.

Do BMI 25 nie poruszam tego tematu, natomiast powyżej, a już na pewno na poziomie BMI 27-28, czyli bardziej zaawansowanej nadwagi zdecydowanie tak. Dzięki temu ta cicha choroba, takie prestadium nie rozwinie się w otyłość, ponieważ tak jak przy stanie przedcukrzycowym to nadwaga jest tak naprawdę stanem przedotyłościowym.

Czytaj też: Przełom w walce z chorobą otyłościową: Pierwszy doustny analog GLP-1 dostępny w Polsce

Jak dużą przewagę daje wczesne rozpoczęcie leczenia?

Wówczas mamy jeszcze bardzo łatwo, aby wejść ze skuteczną interwencją. Często wystarczy zmiana drobnych nawyków w zakresie żywienia, czy zwiększenie aktywności fizycznej i taki pacjent wraca do prawidłowej masy ciała. Wystarczy nawet dołożenie dwóch, trzech godzin aktywności fizycznej w tygodniu.

Dzięki temu nie „hodujemy” sobie powiązanych chorób i powikłań. Pacjenci bardzo często nie wiedzą o tym, że nadciśnienie tętnicze i cukrzyca typu 2 to, oczywiście nie u każdego, ale w większości choroby całkowicie uleczalne.

Jeżeli pacjent z BMI 37 ma cukrzycę, to po powrocie do prawidłowej masy ciała, czy to metodą farmakologiczną, czy to przy pomocy chirurgicznego leczenia otyłości, jest olbrzymia szansa na to, że nie będzie już chorował. W związku z tym, nie będzie też miał związanych z cukrzycą typu 2 powikłań.

Fot. Freepik

Jakie konsekwencje zdrowotne nieleczonej choroby otyłościowej są najczęściej bagatelizowane przez pacjentów?

Najczęściej pacjenci zgłaszają się do gabinetu w kwestiach kardiologicznych. Natomiast nie doceniamy tego, że otyłość sprzyja około 20 nowotworom i mamy na to duże badania. Trzeci obszar to wszystkie choroby z zakresu zdrowia psychicznego, bo otyłość zwłaszcza II i III stopnia bardzo negatywnie wpływa na nasz stan psychiczny.

A czwarty, taki najbardziej namacalny obszar to wszystkie choroby zwyrodnieniowe stawów. Tutaj przede wszystkim chciałabym zwrócić uwagę na stawy biodrowe i kolanowe, które mają zdecydowanie najtrudniej, jeżeli chodzi o dźwiganie nadmiernej tkanki tłuszczowej.

Jak powinien wyglądać proces kompleksowego leczenia otyłości?

Powinien być bardzo powolny i oparty na wielu filarach. Bardzo powolny dlatego, że my najczęściej gromadzimy dodatkowe kilogramy właśnie bardzo powoli i również powoli powinniśmy je tracić po to, żeby ograniczyć włączanie przez organizm mechanizmów obronnych.

Wyjątkiem jest sytuacja, kiedy mamy do czynienia z otyłością bardzo zaawansowaną, z potężnymi konsekwencjami dla naszego stanu zdrowia. Myślę tutaj o otyłości II lub III stopnia z powikłaniami. Wtedy powinniśmy działać zdecydowanie szybko.

Po drugie musimy działać wielofilarowo, dlatego, że nie ma jednego magicznego rozwiązania na chorobę otyłościową. Aby wygrać z chorobą otyłościową, musimy zwiększać stopniowo aktywność fizyczną, zwrócić uwagę na dietę i nasze nawyki, czyli wszystkie kwestie związane ze zdrowiem psychicznym, a także spojrzeć na farmakoterapię i chirurgię bariatryczną.

Alicja Jabłońska-KrzywyA
Napisane przez

Alicja Jabłońska-Krzywy

Redaktor Naczelna Focus o Zdrowiu. Medical content creator, ekspertka w obszarze dziennikarstwa wyjaśniającego, digital content marketingu oraz komunikacji. Od wielu lat z pasją tworzy treści, prezentujące odbiorcom trudne zagadnienia zdrowotne w empatyczny sposób. Publikowała na portalu zdrowie.natemat.pl, przez wiele lat związana z branżą farmaceutyczną.