Ciągłość opieki: od profilaktyki, przez zabieg, po rehabilitację
Głównym przesłaniem kongresu była ciągłość opieki nad pacjentem (continuum). Eksperci podkreślali, że skuteczne leczenie kardiologiczne zaczyna się od wczesnego wykrywania i kontroli czynników ryzyka (takich jak zaburzenia lipidowe, nadciśnienie czy cukrzyca), przechodzi przez bezpośrednie zabiegi ratujące życie, a kończy na długofalowej profilaktyce wtórnej.
Wydarzenie było unikalne, ponieważ rzadko kiedy w jednym miejscu spotykają się kardiolodzy interwencyjni z zachowawczymi. Dało to niepowtarzalną okazję zaprezentowania cząsteczek i terapii jako pomostu łączącego udany zabieg interwencyjny z długofalową profilaktyką wtórną i ochroną kardiologiczną pacjenta.
W komitecie organizacyjnym i wśród prelegentów znaleźli się wybitni klinicyści z Polski i Europy, w tym m.in. dr hab. n. med. Marta Kałużna-Oleksy, prof. dr hab. n. med. Izabella Uchmanowicz, dr hab. n. med. Michał Hawranek, dr hab. n. med. Bartosz Hudzik (prof. SUM) oraz dr hab. n. med. Anna Brzęk.
Dla całej formuły wydarzenia istotne było opieranie się na najnowszych wytycznych i nowoczesnych terapiach (np. w kontroli LDL-C, ciśnienia tętniczego, krzepliwości), co stanowiło dobrą przestrzeń do edukacji wszystkich obecnych, na temat realnych korzyści tych terapii na każdym etapie ścieżki pacjenta.
Podczas sesji naukowych poruszano kluczowe wyzwania współczesnej medycyny, m.in.:
- Zaawansowane leczenie hipolipemizujące i hipotensyjne w walce z chorobą miażdżycową (ASCVD).
- Łączenie nowoczesnych zabiegów interwencyjnych z optymalną farmakoterapią.
- Kardioonkologię, leczenie niewydolności serca oraz odmienności kliniczne i specyfikę terapii kobiet.
Wystawa „Z sercem przez życie”: poruszające historie pacjentów
Wydarzeniu towarzyszyła wyjątkowa premiera – inauguracja wystawy fotograficznej „Z sercem przez życie”, zorganizowanej przez Ogólnopolskie Stowarzyszenie Pacjentów ze Schorzeniami Serca i Naczyń EcoSerce pod przewodnictwem prezes Agnieszki Wołczenko.
Na fotografiach autorstwa Moniki Szałek uwieczniono osoby, które przeszły zawał serca, transplantację lub żyją ze wszczepionymi zaawansowanymi urządzeniami medycznymi. Zdjęcia ukazują bohaterów w ich naturalnym otoczeniu – jako ludzi pełnych pasji, aktywnych zawodowo i społecznie, którzy mimo przewlekłej diagnozy nie zrezygnowali ze swoich marzeń.
Wystawa ma ogromny walor edukacyjny, buduje empatię i przypomina, że choroby układu krążenia odpowiadają za niemal 37proc. wszystkich zgonów w Polsce. Przypomina również o konieczności profilaktyki, przestrzegania zaleceń lekarskich oraz dbania o siebie każdego dnia.
„Z sercem przez życie” staje się również zaproszeniem do rozmowy o profilaktyce, świadomości zdrowotnej, odpowiedzialności za własne zdrowie oraz o tym, jak dbać o swoje zdrowie i życie po diagnozie.
Agnieszka Wołczenko mówi:
Kolejna odsłona kampanii to okazja, by oddać głos pacjentom i pokazać ich doświadczenia, emocje oraz nadzieje. Choroba serca potrafi mocno zachwiać poczuciem bezpieczeństwa i wiarą we własne możliwości. Udział w sesji zdjęciowej może pomóc spojrzeć na siebie z większą życzliwością, zaakceptować swoje ciało i poczuć dumę z przebytej drogi. Za każdym zdjęciem stoi człowiek, który ma bliskich, plany, pasje, a także potrzeby i ograniczenia zasługujące na zrozumienie. Taka edukacja pomaga przełamywać stereotypy, budować empatię i uczyć się mądrego wspierania chorych.
Forum Pacjentów: apel o równy dostęp do leczenia bez względu na kod pocztowy
Równie donośnym akcentem wydarzenia było Forum Pacjentów, podczas którego pacjenci, klinicyści i eksperci systemu ochrony zdrowia podpisali przełomową wspólną deklarację. Zaapelowano w niej o zdecydowaną walkę z nierównościami w dostępie do opieki kardiologicznej. Kluczowe postulaty deklaracji obejmują:
- Równy i terminowy dostęp do diagnostyki, nowoczesnych leków i procedur interwencyjnych – niezależnie od miejsca zamieszkania czy statusu społecznego.
- Przejrzystą i sprawną ścieżkę pacjenta, eliminującą wielomiesięczne opóźnienia w kwalifikacji do leczenia (zwrócono uwagę, że aż 20 proc. spośród 90 tys. rocznych zgłoszeń do Rzecznika Praw Pacjenta dotyczy właśnie kardiologii).
- Opiekę uwzględniającą wielochorobowość, potrzeby indywidualne oraz jakość życia, a nie wyłącznie pojedyncze rozpoznanie.
- Dostęp do wiarygodnej informacji oraz możliwość aktywnego uczestnictwa w podejmowaniu decyzji dotyczących własnego leczenia.
- Lepszy dostęp do nowoczesnej farmakoterpii, programów lekowych oraz nowoczesnych zabiegów małoinwazyjnych (np. zabiegów zastawkowych TAVI), których dostępność w Polsce wciąż wykazuje silne zróżnicowanie regionalne.
- Ciągłość opieki, obejmującą rehabilitację, profilaktykę wtórną oraz monitorowanie powikłań (takich jak hiperkaliemia u chorych z niewydolnością serca).
W trakcie debaty poprzedzającej sygnowanie porozumienia zarówno pacjenci, jak i klinicyści zwracali uwagę na wyzwania, z jakimi muszą mierzyć się chorzy w Polsce. Podkreślono, że barierą w równym dostępie do opieki jest zarówno brak świadomości oraz wiedzy związanej z chorobami sercowo-naczyniowymi i skutkami, jakimi za sobą niosą, ale również wykluczenie transportowe oraz ograniczenia związane z funkcjonowaniem systemu ochrony zdrowia.
W polskich realiach ważnym narzędziem dostępu do nowoczesnych terapii są programy lekowe, z określonymi kryteriami kwalifikacji i wyłączenia, sposobu leczenia oraz zakresem badań niezbędnych do jego monitorowania.
Okazuje się, że pacjenci gubią się w tym procesie i nie wiedzą, jakie warunki muszą spełnić i do którego ośrodka powinni się zgłosić. Informacja ta powinna być łatwo dostępna również dla lekarzy kierujących chorych do dalszego leczenia.
Kolejna kwestia to refundacja leku, która jest dopiero początkiem drogi pacjenta. Potrzebna jest sprawna ścieżka od rozpoznania choroby i oceny wskazań, przez skierowanie do ośrodka realizującego program, aż po kwalifikację i rozpoczęcie terapii.
Wymaga to współpracy podstawowej opieki zdrowotnej, poradni specjalistycznych i szpitali oraz jasnego podziału odpowiedzialności za kolejne etapy opieki. Należy przy tym ograniczać bariery związane z odległością od ośrodka, koniecznością wielokrotnych dojazdów i obciążeniami administracyjnymi, które mogą szczególnie utrudniać leczenie osobom starszym i z wielochorobowością.
Dr hab. Marta Kałużna-Oleksy,kardiologz Kliniki Kardiologii Uniwersytetu Medycznego im. Karola Marcinkowskiego w Poznaniu podkreśla:
Ważne jest także zapewnienie ośrodkom warunków organizacyjnych i finansowania umożliwiających przyjmowanie pacjentów spełniających kryteria programów oraz utrzymanie ciągłości ich leczenia. Oceniając dostępność, warto uwzględniać liczbę leczonych osób w odniesieniu do potrzeb, czas oczekiwania na kwalifikację i rozpoczęcie terapii oraz różnice między regionami. Kryteria programów powinny podlegać regularnej ocenie w świetle aktualnej wiedzy medycznej i potrzeb chorych. Takie podejście pozwala wskazywać, na którym etapie pacjent napotyka przeszkody i jakie zmiany są potrzebne, aby dostępność nowoczesnego leczenia przekładała się na codzienną praktykę.
Kongres Prevention & Intervention udowodnił, że nowoczesna kardiologia to nie tylko innowacyjne zabiegi na sali operacyjnej, ale przede wszystkim spójny system, w którym głos pacjenta, profilaktyka i medycyna interwencyjna tworzą jedną, spójną całość.
